Osobiste starania jako forma realizacji obowiązku alimentacyjnego – co to oznacza w praktyce?
Zgodnie z art. 135 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, świadczenie alimentacyjne może polegać nie tylko na przekazywaniu pieniędzy, ale również na osobistym staraniu się o utrzymanie lub wychowanie dziecka. Co to właściwie oznacza? W jakich sytuacjach rodzic może powołać się na osobiste starania i uniknąć obowiązku płacenia alimentów w gotówce?
Na czym polega osobiste staranie się o dziecko?
Chodzi o codzienny, realny wkład w wychowanie dziecka – taki, który można nazwać pełnowartościowym zaangażowaniem rodzicielskim. Przykładowo, osobiste starania to m.in.:
-
opieka nad dzieckiem na co dzień (ubieranie, karmienie, zawożenie do szkoły),
-
pomaganie w nauce,
-
wychowywanie,
-
organizowanie czasu wolnego,
-
dbanie o zdrowie i potrzeby emocjonalne.
Kiedy osobiste starania mogą „zastąpić” alimenty?
Jeśli jeden z rodziców faktycznie wykonuje codzienną opiekę i wychowanie dziecka, można uznać, że w ten sposób realizuje on część lub całość swojego obowiązku alimentacyjnego. Dzieje się tak najczęściej, gdy dziecko mieszka na stałe z jednym z rodziców – a drugi ogranicza się jedynie do kontaktów okazjonalnych lub nie utrzymuje ich wcale.
W takich przypadkach sąd rodzinny przyjmuje, że ten z rodziców, który sprawuje codzienną pieczę, już wykonuje alimenty „w naturze”, a drugi powinien rekompensować to finansowo.
Czy osobiste starania mogą wykluczyć obowiązek płacenia alimentów?
To możliwe, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach. Przykładowo, jeśli oboje rodzice w podobnym stopniu angażują się w wychowanie – dziecko mieszka naprzemiennie z każdym z nich, a każdy z rodziców ponosi porównywalne koszty – wtedy sąd może uznać, że nie ma potrzeby ustalania alimentów pieniężnych.
Zazwyczaj jednak – gdy tylko jeden z rodziców sprawuje opiekę, a drugi nie – osobiste starania tego drugiego nie mogą być skutecznie powoływane jako podstawa do uchylenia się od obowiązku alimentacyjnego.
Jak sądy oceniają osobiste starania?
To zawsze kwestia dowodowa. Sąd bada, czy zaangażowanie rodzica jest rzeczywiste, systematyczne i wartościowe z punktu widzenia dobra dziecka. Samo deklarowanie chęci czy sporadyczna pomoc to za mało.
W praktyce – jeśli jeden z rodziców próbuje wykazać, że "płaci w naturze", musi udowodnić konkretne działania: częstotliwość kontaktów, czas poświęcony dziecku, ponoszone koszty i zakres obowiązków, jakie realnie wykonuje.
Pomoc adwokata w sprawach alimentacyjnych
Jeśli jesteś stroną w sprawie o alimenty i chcesz wykazać swoje osobiste starania – albo przeciwnie, obalić nieuzasadnione twierdzenia drugiej strony – pomoc doświadczonego adwokata może przesądzić o wyniku sprawy.
W kancelarii adwokata Grzegorza Sarzyńskiego reprezentujemy klientów z Tarnobrzega, Nowej Dęby i okolic w sprawach rodzinnych, w tym:
-
o ustalenie, podwyższenie lub obniżenie alimentów,
-
o alimenty wsteczne,
-
o uchylenie obowiązku alimentacyjnego,
-
o zabezpieczenie alimentów na czas trwania postępowania.
